Trang Tử Nam Hoa Kinh

Share:

Nam Hoa gớm của Trang Tử thuộc loại sách cạnh tranh dịch nhất trong các sách còn giữ gìn của Bách Gia Chư Tử. Tức thì từ nắm kỷ sản phẩm 3 sau CN, đã có người đứng ra ghi chú nó và mang lại thời cận kim ở Trung Quốc, fan ta còn đàm luận về nó khôn cùng nhiều. Bởi vì như vậy, vì chưng ngoài điểm lưu ý chung của những triết gia china là trình diễn tư tưởng của mình một giải pháp lửng lơ, vắn tắt, dành riêng một khoảng trống rất to lớn cho sự cân nhắc của fan đọc, tác giả Nam Hoa tởm còn áp dụng nhiều ngụ ngôn cơ mà ý tứ khôn cùng thâm trầm. Lại nữa đây không chỉ có là một cửa nhà triết học nhiều hơn thường được xem là một vật phẩm văn chương ( được Thánh Thán xếp vào Lục a ma tơ và ở phần số một). Với câu hỏi dịch nam giới Hoa gớm vào thời của mình, ( chắc rằng là cuối trong thời gian 30, đầu 40), Nhượng Tống thực đã chuyển Tiếng Việt vào một trong những trường chuyển động mới, tạo nên nó thêm chặt chẽ, cứng cáp và cả súc tích nữa.

Bạn đang đọc: Trang tử nam hoa kinh

*

“Trang tử bao gồm địa vị không nhỏ trong lịch sử hào hùng tư tưởng Trung Quốc, ngang với mạnh dạn tử, rộng Tuân tử, hơn cả Mặc tử nữa. Nhờ vào ông một phần lớn mà bốn tưởng của Lão tử mới được phổ biến mạnh: chỉ giới trí thức mới quí các cách ngôn trong Đạo Đức kinh, còn giới dân dã thì ai cũng biết ít nhiều những ngụ ngôn của Trang tử. Thương hiệu ông gắn liền với tên của Lão tử và cả hai tất cả công tạo nên dân tộc nước trung hoa bớt thực tiễn, yêu thiên nhiên, tự do thoải mái hơn, rộng lượng hơn, khoáng đạt hơn… thơ văn cũng giống như hội hoạ tự Lục triều trở đi, độc nhất vô nhị là bên dưới đời Tống đa số mang dấu vết của Trang<2>.


Ở vn ông Nguyễn Duy nên đã ra mắt học thuyết của Trang, cơ mà chỉ dịch ít chương trong Nội thiên, nước ngoài thiên cùng Tạp thiên<3>; lại không để chân nguỵ của rất nhiều thiên đó, cho nên gán đến ông vài tứ tưởng ko thực của ông. Ông nhằm mục tiêu mục đích càng nhiều hơn khảo cứu.

Người đầu tiên nêu ra vụ việc chân nguỵ trong cỗ Trang tử (cũng mang tên là phái nam Hoa Kinh<4>) là tô Đông pha đời Tống. Sau ông, số học tập giả nghi vấn sự nguỵ tác trong Trang tử ngày càng nhiều. Đại khái ngày nay người nào cũng nhận rằng Nội thiên là của Trang tử (trừ một số trong những bài), còn nước ngoài thiên cùng Tạp thiên là của fan đời sau.Tôi kiếm được năm bản Trang tử, quan trọng đặc biệt nhất là Trang tử toản tiên của chi phí Mục, Tân dịch Trang tử độc bản của Hoàng Cẩm Hoành (1974) và L’œuvre complète de Tchouang-tseu của Liou cơ – hway (1969); dịch toàn bộ các chương trong Nội thiên, ngoại thiên, Tạp thiên, không quăng quật một bài bác nào; cuối từng chương đưa ra nhận định của những học giả gần đây, và một số nhận định của tớ về chân, nguỵ; ví như là nguỵ tác thì người viết ở trong về phái nào: ví dụ điển hình phái vượt khích của Lão giáo, phái ôn hoà của Lão giáo, phái theo Trang, phái theo Khổng, phái theo Đạo gia (tu tiên) xuất xắc Pháp gia…

Tôi chỉ dùng phần đa chương chắc chắn của Trang nhằm phân tích tư tưởng của Trang, rán ko gán mang lại Trang những bốn tưởng của tín đồ sau. ở đầu cuối tôi chỉ cách đề nghị đọc Trang ra sao.

Tác phẩm tương đối dày: bên trên 500 trang (riêng phần reviews trên 300 trang)<5>. Và có thể coi là công trình đầy đủ nhất về Trang tử từ trước cho tới nay, nhớ tiếc là không in được” (Hồi kí Nguyễn Hiến Lê, Nxb Văn học, 1993, trang 537-538).

Xem thêm: Giáo Viên Vật Lý: Đề Thi Năm Nay Vừa Sức Với Giáo Viên, Nhận Định Về Đề Thi Đại Học Năm Nay

Tuy bảo là “dịch toàn bộ các chương vào Nội thiên, ngoại thiên, Tạp thiên, không quăng quật một bài xích nào”, điều này cũng được nói cho trong lời ra mắt ngắn ngơi nghỉ đầu bộ Trang tử; nhưng vẫn còn đấy hai đoạn cố Nguyễn Hiến Lê buộc phải lược bỏ như lời của nuốm bảo trong huyết “Chúng tôi dịch ra sao” (phần nhì: Nội thiên):

“Tuy nhiên, tất cả hai đoạn trong bài bác XXIII.3 với 4, mỗi đoạn độ mười hàng, đọc kĩ năm bạn dạng tôi tất cả trong tay (coi chương III) tôi vẫn không hiểu nhiều tác giả mong nói gì, phải tôi dịch không nổi, bắt buộc bỏ”.

Ngoài ra, vì trong nước ngoài thiên cùng Tạp thiên có không ít bài như Đạt sinh 3, Đạt sinh 9, đánh mộc 9, Trí Bắc du 4, tự Vô Quỉ 7, Ngụ ngôn 7, Nhượng vương 6 cũng chép trong cỗ Liệt tử. Bảy bài đó vậy đã dịch trong cỗ Liệt tử và Dương tử (LT&DT) và mang đến xuất bản trước đó rồi (năm 1972, Nxb Lá Bối), đề xuất trong cỗ TT&NHK này cụ đã không dịch lại mà lại cũng không chép lại. Cũng có thể có bài, như bài Liệt Ngự Khấu 1, vắt đã dịch trong LT&DT (bài II.14: Đừng làm cho người ta biết mình) nhưng tại chỗ này cụ dịch lại để “sửa vài chữ”. Ngược lại, có bài xích cụ ko dịch vào LT&DT tuy thế được thế dịch trong bộ TT&NHK như truyện tín đồ say rượu ngã xe (tức bài xích Đạt sinh 2), truyện luyện con kê đá (bài Đạt sinh 8)… Như vậy, người đọc muốn đọc được các bài hoặc những đoạn bị lược bỏ trong cỗ này thì buộc phải tìm trong bộ kia cùng ngược lại.

Cũng về câu hỏi dịch lại, tuy núm Nguyễn Hiến Lê không nói ra, nhưng mà tôi thấy có tương đối nhiều câu vào TT&NHK rất khác với hầu như câu khớp ứng đã được nạm và vậy Giản chi dịch trong cỗ Đại cương cứng triết học trung hoa (ĐCTHTQ) từ năm 1962-63<6>. Ví dụ nhị câu: 1.- tiếp giáp sinh dã bất tử. Sinh sinh giả bất sinh 殺生者 不死。生生者不生, vào ĐCTHTQ dịch là: “Cái thịt được cái sống thì mẫu đó ko chết. Mẫu sinh ra được chiếc sinh ra thì dòng đó bao gồm nó ko từ đâu sinh ra” (bản của Nxb Thanh Niên, 1994, Tập 1, trang 181), vào TT&NHK, bài xích Đại Tôn sư 2 dịch là: Bậc nhà tể thịt sinh mệnh thì không chết, bậc đó có mặt sinh mệnh nhưng mà cũng lại ko sinh (nghĩa là không có cái gì sinh ra cả)”; 2.- Chiêu ư minh minh, hữu luân sinh ư vô hình” 昭昭生於冥冥,有倫生於無形, trước dịch là: “Cái sáng láng có mặt từ dòng mịt mờ, cái có loại (tức đồ gia dụng hữu hình) hiện ra từ dòng vô hình” (Sđd, Tập 1, trang 183); sau dịch là: “Cái sáng sủa phát sinh từ cái về tối tăm; cái hữu hình gây ra từ loại vô hình” (Trí Bắc du 5); 3.- Phù tri hữu sở đãi nhi hậu đáng, kì sở đãi giả quánh vị định dã 夫知有所待而後當,其所待者特未定也, trước dịch là: “Sự biết cần trông chờ nhờ cậy vào chiếc gì này mà sau mới được chủ yếu xác. Nhưng cái mà chiếc biết trông mong nhờ cậy kia lại chưa chắc chắn nhất định đích thiệt là dòng gì” (Sđd, Tập 1, tr.695), sau dịch là: “Tri thức nào cũng phải có đối tượng người dùng , mà đối tượng người tiêu dùng lại không xác định được” (Đại tôn sư 1).

Trong TT&NHK, phần Nội thiên, ngoại thiên với Tạp thiên, cụ Nguyễn Hiến Lê ko chép nguyên tác chữ thời xưa lẫn phiên âm; với trong phần chú thích, cụ cho biết: “nếu thấy cần, sẽ chép thêm nguyên văn phiên âm (chứ không tồn tại chữ Hán vì công việc ấn loát hôm nay khó khăn và tốn kém)”<7>. Do không tồn tại chữ Hán, đề nghị trong quy trình gõ, khi chạm chán những địa điểm ngờ in sai, hoặc bao gồm sự khác biệt với bản Nguyễn Duy Cần, tôi đề nghị tra cứu những trang web chữ hán việt để, trường hợp sai thì sửa lại, và nếu thấy nên tôi chép thêm chữ thời xưa vào để họ cùng tham khảo.

Và cũng nhằm tiện tham khảo, vào phần Phụ lục, tôi chép lại bảy bài xích cụ Nguyễn Hiến Lê đang dịch trong cỗ LT&DT mà nắm không chép vào bộ TT&NHK, tôi cũng chép thêm bảng niên biểu Những biến hóa cố lớn xẩy ra trong đời Trang tử (trích trong cuốn bạo gan tử của cầm Nguyễn Hiến Lê).

Bài viết liên quan